محمد باقر النجفي
114
مدينه شناسى ( ط مشعر ) ( فارسى )
نويسنده پس از شرح مفصّل چگونگى بناى حصار شهر مدينه ، كه به امر سليمان عثمانى تجديد بنا گرديد ، به مسجدالنّبى اشاره مىكند و مىنويسد : محمود چلبى ، شيخالحَرم مسجد نبوى ، نامهاى به سليمان عثمانى نگاشت ؛ مبنى بر اينكه بناى مسجد نبوى نيازمندِ مرمّت و تعمير است . سليمان خليفه عثمانى ، فرمانى در اين خصوص صادر كرد و معماران برجستهء تُرك را از طريق دريا عازم سرزمين حجاز نمود . آنان ابتدا در نوزدهم شوال 946 ه . ق . هلالى را روى گنبد نصب كردند ؛ تا اينكه كاروان تجهيزات همراه حسابدار مخصوص عبدى چلبى به مدينه رسيد . شيخالحرم همراه امرا ، قضات ، معماران و مهندسان به مطالعهء كامل بناى مسجدالنّبى پرداختند تا هرجا نيازمند تعمير و تجديد بناست ، تعيين شود و به بازسازى آنها مبادرت ورزند . آنان نخست به مرمّت بابالرّحمه و ديوارى كه در امتداد آن ، در سمت غربى مسجد بود ، پرداختند . سپس منارهء بابالرّحمه را خراب و از نو با بنيانى مستحكم ، تجديد بنا نمودند . آنگاه به مرمّت ديوار شرقى مسجد و بابالنّساء پرداخته ، ستونهاى مسجد را سفيدكارى كردند . در اواخر سال 947 ه . ق . فرمانى توسط اميرالحاج مصرى به مدينه رسيد كه محراب امام حنفىها را تجديد بنا كنند و آن را در محاذى محراب شافعىها قرار دهند . اين كار در هفده محرّم سال 948 ه . ق . شروع شد و نامِ « محراب سليمانى » را بر آن نهادند . 3 - 7 / الف : تعميرت مسجد در زمان سليم ثانى عثمانى سلطان سليم ثانى ، راه سليمان عثمانى را ادامه داد . رفعت پاشا در « مرآتالحرمين » مىنويسد : سليم در سال 980 ه . ق . تعميرات لازم را در بناى مسجدالنّبى انجام داد و گنبدى در غرب منبر نبوى حدّ فاصل مسجد اصلى بنا كرد و آن را با كاشىهاى زيبا منقّش و به نقوش ملوَّن ، مذهَّب نمود و در گوشهاى از آن ، نام خود را به خط ثلث به يادگار حك كرد .